Globalna historia kultury obejmuje spojrzeniem całość piśmiennictwa jako integralną część procesów twórczych zachodzących w historiografii, socjologii, antropologii kultury, literaturze i sztuce. Historia kultury Portugalii korzysta z podobnego podejścia.

Metoda doboru tekstów przyjęta w bieżącej antologii nie eliminuje dzieła literackiego czy metahistorycznego na rzecz odniesienia źródłowego (jeżeli źródłem możemy nazwać prace w języku polskim, najczęściej dość wtórne w stosunku do historiografii portugalskiej lub będące jej tłumaczeniem). Przeciwnie, prace z pogranicza historiografii i literatury pięknej, jak np. Związki kulturalne i literackie polsko-portugalskie w XVI-XIX wieku Elżbiety Milewskiej, CESLA - Centrum Studiów Latynoamerykańskich UW, Warszawa 1991 oraz tłumaczenia powieści José Saramago, portugalskiego Noblisty (1998) są polecane studentom I roku portugalistyki jako lektury uzupełniające. Chodzi bowiem o polskie konteksty kulturowe i przykłady mozołu translatorskiego - równie ważnego w pracy początkującego antropologa kultury luzofońskiej jak późniejsze lektury w oryginale czy nawet badania in situ. Rekomendujemy zwłaszcza te powieści, w których czas fabuły zgadza się z czasem naracji historycznej objętej zakresem wykładu kursowego: Historia oblężenia Lizbony w przekładzie Wojciecha Charchalisa, Rebis, Poznań 2002 i Baltazar i Blimunda w przekładzie Elżbiety Milewskiej, Puls, Londyn 1993. Opowiadają one bowiem, odpowiednio, o czasach rekonkwisty portugalskiej w XII w. i budowie klasztoru w Mafrze w pierwszej połowie wieku XVIII. Traktują m. in. o wybitnych postaciach historii Portugalii, jakimi byli Dom Alfons Henriques, jej pierwszy król oraz Jan V, twórca portugalsko-brazylijskiego imperium. Zgodnie z poetyką postmodernizmu oraz przewrotną „metodą” pisarstwa Saramago fikcja powieściowa wydaje się niekiedy barwniejsza od prawdy historycznej. Do zrównania opowieści prawdziwej i prawdopodobnej bieżąca antologia mimo wszystko nie zachęca. (...)