BRAZYLIA JAKO MOCARSTWO WSCHODZĄCE PDF Drukuj Email
red. naukowa Marcin Florian Gawrycki

 
 Seria Biblioteka Iberyjska
pod redakcją Jerzego Mazurka
wyd. Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW
        Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego
Warszawa 2013, 278 stron
ISBN: 978-83-62171-55-2, 978-83-60875-45-2

Cena: 35 zł (zawiera 5% VAT)

Zobacz fragment książki

 

O książce:

Brazylia jest krajem, który powinien być bliski sercu każdego Polaka. Nie bez powodu przecież od drugiej połowy XIX wieku wielu naszych rodaków wyjeżdżało tam szukać swojej drugiej ojczyzny. Obecnie Polonia w Brazylii liczy około dwóch milionów osób.

Z perspektywy Polski, Brazylia cały czas postrzegana jest jako egzotyczne miejsce na ziemi, kojarzące się przede wszystkim z rajskimi plażami, sambą, piłką nożną czy swobodą obyczajową.Potem przychodzą skojarzenia o biedzie, favelach, przemocy czy nierównościach społecznych. Nasze miejsce w środku Europy – członka Unii Europejskiej i rozwiniętej Północy – każe nam często patrzeć na Brazylię z nieco paternalistycznej perspektywy, zapominając, że jeden brazylijski stan São Paulo ma większą gospodarkę niż cała Polska.

W naszym kraju dużo się pisze o Chińskiej Republice Ludowej, a ostatnio także Indiach, jako mocarstwach wschodzących, które coraz bardziej zdecydowanie zaznaczają swoje miejsce na arenie międzynarodowej, z których głosem trzeba się liczyć. O Brazylii w tym kontekście nie pisze się prawie nic. A szkoda, bo Brazylia weszła na przyśpieszoną ścieżkę rozwoju społeczno-gospodarczego, która sprawia, że nie jest już aspirantem do lepszej pozycji międzynarodowej, ale najważniejsze państwa świata zdają sobie sprawę, że dłużej tego kraju nie da się ignorować. Brazylia jest mocarstwem o globalnych ambicjach i globalnych interesach, które dołącza do grona potęg światowych. Niniejsza publikacja ma pomóc polskiemu czytelnikowi w zrozumieniu tego procesu.

Wspomniałem o tym, że Polonia w Brazylii jest bardzo silna, czego z pewnością nie można powiedziećo ChRL czy Indiach. Może zatem warto zdać sobie sprawę z obecnej pozycji międzynarodowej Brazylii, a potem spróbować wykorzystaćwielowiekową tradycję (głównie dobrych) kontaktów, żeby zacieśnić relację z państwem, które ma coś do powiedzenia w świecie i współpraca z nim może przynieść obopólne korzyści? Także tej idei służyła niniejsza książka, która, mamy nadzieję, w pewnym stopniu przyczyni się do lepszego zrozumienia w Polsce współczesnej Brazylii.

Marcin Florian Gawrycki

 

Spis treści

Brazylia jako mocarstwo – WPROWADZENIE (Marcin Florian Gawrycki)

ROZDZIAŁ I: Geopolityczne podstawy brazylijskiej mocarstwowości
(Marcin Florian Gawrycki)
Brazylijskie koncepcje geopolityczne
Geopolityczne idee Golbery’ego do Couto e Silvy
Koncepcja „brazylijskiego archipelagu”
Brazylia jako hegemon w Ameryce Łacińskiej
Koncepcja „półokręgów światowych”
Barganha leal – idea sojuszu brazylijsko-północnoamerykańskiego
Myśl geopolityczna Carlosa de Meiry Mattosa
Wizja „tropikalnej cywilizacji”
Idea wspólnoty luzo-brazylijskiej
Brazylia jako mocarstwo globalne
Geopolityka a mocarstwowe aspiracje Brazylii

ROZDZIAŁ II: Motywy potęgi w brazylijskiej tożsamości narodowej
(Stanisław Barański)
Definicja i konceptualizacja tożsamości
Geneza nowoczesnej brazylijskości
Tożsamość współczesnego Brazylijczyka
Natura i terytorium
Rola historii
Tożsamość lokalna i latynoamerykańska
Wizja przyszłości jako element tożsamości
Futbol jako istota brazylijskości
Problemy społeczne
Mocarstwowość a tożsamość narodowa

ROZDZIAŁ III: Decentralizacja i demokratyzacja Brazylii – początek nowej drogi
(Kinga Oliwia Brudzińska)
Transformacja demokratyczna kraju
Proces decentralizacji Brazylii
Polityka promowania demokracji
Konsolidacja i wyzwania demokracji w Brazylii

ROZDZIAŁ IV: Strategie rozwoju Brazylii
(Marcin Stachlewski)
Zarządzanie kryzysem w latach osiemdziesiątych XX wieku
Ku ortodoksji neoliberalnej i strategii proeksportowej – transformacja gospodarki w latach 1990–2002
Łączenie niepołączalnych? – ortodoksja makroekonomiczna i transformacja społeczna w latach 2003–2010
Wyzwania stojące na drodze wschodzącego mocarstwa

ROZDZIAŁ V: Brazylia–USA: od „niepisanego sojuszu” do partnerstwa?
(Anita Oberda-Monkiewicz)
Tworzenie podstaw brazylijsko-północnoamerykańskiego sojuszu
Poszukiwanie nowego modelu współpracy dwustronnej
Sojusznicy czy partnerzy? – Brazylia i USA w świecie pozimnowojennym
Stosunki polityczne
Współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa
Wymiar gospodarczy
Polityka energetyczna
Brazylia – kluczowy gracz Ameryki Łacińskiej

ROZDZIAŁ VI: BRICS – przejawy brazylijskiej mocarstwowości w procesie kształtowania nowego ładu międzynarodowego
(Anna Grzywacz)
Znaczenie BRICS w stosunkach międzynarodowych
Nieformalna instytucjonalizacja BRICS
BRICS jako przeciwwaga dla Zachodu
Brazylia w BRICS – między Północą a Południem
BRICS, Brazylia i jej mocarstwowe aspiracje

ROZDZIAŁ VII: Relacje Unia Europejska – Brazylia: od „zauroczenia” do „strategicznego” związku formalnego
(Marika Kosiel)
Koncepcja partnerstw strategicznych UE
Unijne policy mix wobec Brazylii
Unia Europejska z perspektywy brazylijskiej
Promowane wartości w polityce UE i Brazylii
Kierunki rozwoju dalszej współpracy

ROZDZIAŁ VIII: Mocarstwowe aspiracje Brazylii w kontekście regionalnym
(Jarosław Spyra)
Geneza i cele brazylijskiej polityki zagranicznej
Redefinicja polityki zagranicznej po zimnej wojnie
Interesy Brazylii w Ameryce Południowej i ich realizacja
Perspektywy brazylijskiej polityki wobec Ameryki Południowej

ROZDZIAŁ IX: Meksyk i Brazylia – rywale o prymat mocarstwa latynoamerykańskiego
(Beata Arcyz-Lebiedzińska)
Między rywalizacją a próbą współpracy
Polityka zagraniczna Meksyku i Brazylii
Rywalizacja Meksyku z Brazylią w kontekście tworzenia bloków regionalnych
Meksyk i Brazylia w kontekście reformy ONZ
Od statusu mocarstwa regionalnego do mocarstwa globalnego

ROZDZIAŁ X: Brazylijskie „odkrywanie” Starego i Nowego Świata. Azja Wschodnia w polityce zagranicznej Brazylii
(Anna Grzywacz)
Rozwój współpracy brazylijsko-japońskiej
Brazylia i ASEAN
Relacje Brazylii z wybranymi państwami Azji Południowo-Wschodniej
Relacje Brazylii z Singapurem
Relacje Brazylii z Indonezją
Relacje Brazylii z Filipinami
Zaangażowanie Brazylii w Timorze Wschodnim
Brazylia jako mocarstwo z perspektywy Azji Wschodniej

ROZDZIAŁ XI: Brazylia jako lider pomocy na linii Południe–Południe. Casus Afryki
(Janina Petelczyc)
Wzrost gospodarczy i społeczny
Wzmocnienie relacji z Afryką
Brazylia jako pośrednik między Północą a Południem
Pomoc Brazylii na tle działań innych państw
Brazylia jako dostawca pomocy dla państw Afryki
Programy społeczne wzorowane na Bolsa Família w krajach Afryki
Rosnąca rola Brazylii

ROZDZIAŁ XII: Udział Brazylii w misji stabilizacyjnej na Haiti w kontekście jej mocarstwowych aspiracji
(Katarzyna Cholewińska, Tomasz Rudowski)
Geneza brazylijskiego zaangażowania na Haiti i tło konfliktu
Brazylia w MINUSTAH w latach 2004–2012
Rola Brazylii na Haiti po trzęsieniu ziemi z 2010 roku
Percepcja i recepcja brazylijskiego zaangażowania na Haiti
Brazylijskie peacekeeping – niekonwencjonalne podejście do utrzymywania pokoju

ROZDZIAŁ XIII: „Miękkie” mocarstwo: sport jako źródło soft power w Brazylii
(Adam Traczyk)
Piłkarski soft power: od Pelégo do Marty
Igrzyska w Rio de Janeiro: symbol potęgi
Przyszłość wreszcie nadeszła?

ROZDZIAŁ XIV: Brazylijski przywódca przełomu wieków
(Jowita Mikołajczyk)
Latynoamerykańskie modele przywództwa
Uwarunkowania przywództwa brazylijskiego
Brazylijscy liderzy w działaniu
Osobowość przywódców
Brazylijski mąż stanu – profil przywódcy

 

Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Oboźna 8, 00-927 Warszawa
tel. (+48 22) 55 20 429; 55 20 683; tel./fax 828 29 62
e-mail: Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć

Zamieszczone materiały są własnością Instytutu Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.